آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب


مجله‌ی حلزون

کتاب هفته


مدرسه‌ی اسدآبادی


مجموعه داستان نورالدین زرین کلک

 

 

مدرسه‌ی اسدآبادی، مجموعه داستان‌های نورالدین زرین کلک، در پائیز امسال توسط انتشارات اچ اند اس منتشر شد. این کتاب شامل ۳۳ داستان است که بیش از ۲۰ داستان آن طنز است. اصولا زرین کلک که تا کنون سفرنامه‌های بسیاری هم منتشر کرده، غالبا زبانش در ادبیات بزرگسالان نیز همانند ذهن و زبانش در انیمیشن‌ها و تصویرسازی‌هایش به طنز بسیار نزدیک است.

زرین کلک قصه نویس است و قصه‌هایش بیش از آن که به شکل مدرن داستان نویسی نزدیک باشد، بیشتر مانند قصه‌های کلاسیک است که تقریبا شامل همه قصه‌های عالم کودکان می‌شود. در داستان «امیر ارسلان در لشت نشاء» در همین مجموعه علاقه او را به این داستان و تاثیر آن در دوران کودکی وی می‌توان دید. آنجا که او و برادرش شمس، غرق شده در قصه امیرارسلان شب و روز و زیر نور شبانه داستان‌های امیرارسلان را می‌خواندند و در آن غرق می‌شدند و از آن لذت می‌بردند. تأثیر این شیوه قصه گویی را در آثار انیمیشن و بخصوص در شاخص‌ترین اثر او «امیر حمزه دلدار و گور دلگیر» می‌توان دید. در واقع و بر اساس گفته‌هایش او شیوه روایی داستان کلاسیک ایران را حتی به عنوان یک الگوی رسیدن به انیمیشن ملی نیز می‌داند.

 

 

با چنین توصیفی است که نورالدین زرین کلک وقتی به بیان زندگی خود می‌پردازد، آنها را در قصه‌هایی باز می‌گوید. بخش اعظم قصه‌های این کتاب از همین شیوه قصه‌گویی تبعیت می‌کند. او داستان‌های دلنشین دوران زندگی و بخصوص دوران کودکی خود را در چندین قصه روایت کرده‌است؛ داستان «حیاط مدرسه علیه»، «دبیرستان اسدآبادی»، «رستم کوی فردوسی»، «شاگرد کتاب‌فروش»، «کفش‌های جواد آقا»، «خا نوم جغرافی»، «الهی نه شکر»، «رشوه» و «امیر ارسلان در لشت نشاء» دوران زندگی او را در کودکی و نوجوانی باز می‌گویند. داستان «جاسوس» مربوط به بیست و چند سالگی اوست و قصه‌های «اسلامبول، اسلامبول»، «درخت خرمالو»، «معجزه»، «شب مریم» و «قصه ماشین پول عابر بانک و حکام آژانس انرژی اتمی» مربوط به دهه‌های بعدی زندگی اوست.
در میان همه این داستان‌ها، من داستان نسبتا بلند «می‌خندم» را بسیار دوست می‌دارم. این داستان که در واقع بیانی خیالی و وهم‌انگیز و پر از تصویر و حرکت از زندگی خود اوست، در این داستان زاویه روایت او به عنوان یک تصویرگر و انیماتور مشهود است. داستان بیش از هر چیز انگار نه نقاشی که فیلم یا انیمه شده است. گویی خوابی است طولانی که همه آن در ذهن راوی خواب‌گرفته مانده و از سر فرصت و با دقت نوشته شده است. شاید اگر چنین داستانی را خواب ببینیم، مثل همه خواب‌ها کل آن در پنج دقیقه دیده شود، اما حتما با آن می‌شود یک انیمیشن یک ساعته ساخت.

در مقدمه مجموعه داستان دبیرستان اسدآبادی ابراهیم نبوی برای نورالدین زرین کلک تذکره‌ای نوشته است که آن را برای نخستین بار در حلزون منتشر می‌کنیم.