آخرین مطالب
پربازدیدترین مطالب


۱ دی ۱۳۹۶

ابراهیم نبوی

ستون پنجم


دائره  المعارف ستون پنجم | قسمت اول| از اطلاع رسانی تا فیدل کاسترو


 

 

  

 

 

دایره المعارف ستون پنجم شیوه‌ای در طنز است که از بیست سال قبل آغاز کردم و به شیوه واژه‌نامه آن را می‌نوشتم. کتابی با همین عنوان در سال ۱۳۷۸ در ایران منتشر کردم. گه گاه در این بیست سال چنین شیوه‌ای را کار کردم و این متن‌ها دوره جدید واژه‌هاست. احتمالا همه این موارد در کتابی مفصل به زودی منتشر خواهد شد.

 

 

اطلاع‏رساني(ettela-e resani) :يك روش دقيق و حساب شده براي به هم ريختن آرامش ديگران در ابعاد وسيع. در جوامع فاشيستي و استبدادي به صورت نگفتن حقيقت انجام مي‏شود و در جوامع دموكراتيك به صورت دروغ گفتن. اطلاع‏رساني وسيله‏ايست كه از طريق آن سانسور امكان‏پذير مي‏شود. روشهاي اطلاع‏رساني: اطلاع‏رساني غلط، اطلاع‏رساني نادرست. در فضای مجازی اطلاع رسانی از طریق انتشار بدون دلیل اطلاعات انجام می‌شود.

 

 

محاكمه علني(mohakeme ye alani) :يك نمايش پر هيجان براي جلوگيري از سئوالات بعدي. نوع غير‏علني آن مخصوص كساني است كه احساس مي‏كنند نيازي به پاسخ دادن به سئوالات مردم ندارند. در بسیاری از کشورهای خاورمیانه محاکمه علنی پس از اعدام متهم انجام می‌شود.

 

 

شطرنج(shatranj) :يك بازي فكري. شترنگ.شترنج.الشطرنجيه.اين بازي با مهره‌هايي مانند شاه، وزير، فيل، اسب، رخ و پياده انجام مي‏شود. در اين بازي وزير قدرت اجرايي بيشتري دارد، ولي شاه هرگز از بين نمي‏رود. شطرنج باز بايد قواعد شطرنج را رعايت كند. بهترين راه براي به هم ريختن بازي شطرنج لگد زدن زير صفحه شطرنج است. در ایران ولی فقیه به جای شاه صفحه را اداره می‌کند و هیچ کس حق دادن کیش ندارد.

 

 

قهرمان(ghahreman) :انساني شجاع و قدرتمند كه به جاي طرفدارانش فكر و عمل مي‏كند و از اين طريق جلوي ايجاد خستگي در ديگران را مي‏گيرد. در فيلمهاي سينمايي معمولاً خوش‏تيپ و جذاب است،اما در حالت عادي بيشتر به چشم طرفدارانش خوش تيپ و جذاب به نظر مي‏رسد. مقدار زیادی شهامت و مقدار کافی بلاهت برای ایفای این نقش لازم است. نوع کلاسیک: رستم، زورو، زاپاتا. نوع دخترکش: چه گوارا. قهرمانان از دور خوشگل و از نزدیک ابله به نظر می‌رسند. نوع فیلمفارسی: قیصر، ملک مطیعی، بیک ایمانوردی.
 

ساعت(sa-at) :يك شيئ آزار دهنده كه با ايجاد فشار انسان را به جلو هل مي‏دهد. اين شييء در دنياي غرب اختراع شده و وقتي به شرق مي‏رسد از كار مي‏افتد. بد‏بختانه اين شييء فقط به جلو حركت مي‏كند. یک وسیله تزئینی در ایران که معمولا عقب است.

 

 

طرح دو‏فوريتي(tarh e 2 foriati):يك نوع طرح كه نمايندگان در جلسه مجلس مطرح مي‏كنند و بعداً تصويب نمي‏شود. طرحي كه تصويب نشدن آن بسيار فوريت دارد و بايد سريعاً انجام شود. ميزان تصويب‏نشدن يك طرح با تعداد فوريت آن نسبت مستقيم دارد. طرح دو‏فوريتي براي اموري داده مي‏شود كه عجله‌اي براي انجام سريع آن وجود دارد، مثل نوشتن قانون اساسي، تغيير در كليه قوانين، تغيير روابط كشور با جهان و بالعكس. طرح دو‏فوريتي در موارد مختلف كاربرد دارد:

 

 

بيت:

اي دوست بيا يارا با قيد دو‏فوريت

يك بوسه بده ما را با قيد دو‏فوريت

 

مزار شريف(mazar sharif): شهري در افغانستان كه جمعيت آن در حدود ۲۰هزار نفر است. جمعيت این شهر در شرايط حمله و دفاع دوره طالبان متغير بود و از ۲هزار تا ۵۰۰هزار نفر تغيير مي‌كرد. محلي كه دائماً توسط ائتلاف شمال فتح و توسط طالبان آزاد مي‌شد. اشاره فولكلوريك: بيا كه بريم به مزار ملا ممد جان/ سيل گل و لاله زار ملا ممد جان( ظاهراً در دوره طالبان منظور ملا عمر بود.) در یک دوره طولانی در تاریخ  افغانستان مهم‌ترین چیز شریف مزار و قبرستان به شمار می‌رفت.

 

 

فیدل کاسترو( Fidel Castro) مهم‌ترین فاجعه تاریخ کوبا که مدتهای طولانی هر وقت مردم این کشور از خواب بیدار می‌شدند متوجه می‌شدند هنوز زنده است و آرزوی مردن می‌کردند. وی سرانجام درگذشت. مهم‌ترین چیزی که در دوران وی در کوبا رشد کرد ریشش بود. وی موفق شد بیسوادی را در کوبا از میان ببرد و مردم کوبا دلشان خوش بود که بقیه مردم کشورهای دیگر همه بیسوادند. وی با سرمایه داری و کمونیسم مخالف بود و موفق شد معایب هر دو جامعه را در کشورش ایجاد کند. تولیدات اساسی: ماشین مدل شصت سال قبل، فاحشه، پناهنده، سیگار برگ، راهپیمایی.

 

 

موضع(mowze-e): محل. جا. مكان.چيز. براي بيان هر جا و مكاني به هر شكل استفاده مي‌شود. مثال: موضع سياسي، مواضع دشمن، موضع حساس. روشن شدن آن براي هر نوع مخالف و مبهم ماندن آن براي هر نوع موافق لازم است. موضع معمولاً با فشار دكمه خاموش و روشن مي‏شود. جمع: مواضع. نشان دادن آن اگر چه بي‌ادبانه، ولي در هنگام خطر ضروري است. در شرايط فشار تغيير مي‏كند و در صورت تغيير ممكن است منجر به افزايش فشار شود. انواع: چپ، راست، اصولگرا، پایداری، اصلاح طلب، اعتدالی، كارگزاران سابق.جمله قصار: اول موضعت رو مشخص كن بعداً مسير تو بگو.

 

 

پرچم آمريكا(parcham-e amrika): يك قطعه پارچه به رنگهاي آبي، سفيد و قرمز به صورت راه‏راه آبي و ستاره‌هاي قرمز كه به صورتهاي مختلف استعمال مي‏شود. موارد استعمال: مذاكرات سياسي، كنفرانس مطبوعاتي، آتش‏زدن در تظاهرات، نقاشي روي كف خيابان براي لگد كردن عابران، دوختن پيراهن و زير پيراهن براي هواداران و باد دادن براي افتخار كردن. مردم جهان در بسياري از موارد در اثر هر ناراحتي پرچم مربوطه را آتش مي‏زنند.

 

 

كمر‏بند ايمني(kamarband-e imani): يك نوع كمربند كه براي افزايش امنيت در حال حركت بسته مي‏شود و با كمربند عادي كه ربطي به امنيت ندارد فرق مي‌كند. در هنگام افزايش توسعه مدني استعمال آن ضروري است. در برخی کشورها مثل ایران و ایتالیا و عربستان مردم از وجود آن عذاب می‌کشند. کمربند ایمنی در ایران لزومی ندارد، چون در هر حال تصادف منجر به مرگ اتفاق می‌افتد.